Tình hình phát triển cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn

Bắc Kạn là tỉnh Trung du miền núi phía Bắc nằm ở trung tâm nội địa vùng Đông Bắc Bắc Bộ. Tỉnh Bắc Kạn có nhiều mỏ và điểm mỏ khoáng sản với trữ lượng tương đối lớn, điển hình là: Chì kẽm 77 mỏ và điểm quặng, trữ lượng khoảng 4,8 triệu tấn; sắt có 17 mỏ và điểm mỏ, trữ lượng khoảng 22 triệu tấn; vàng có 19 mỏ và điểm quặng, trữ lượng khoảng 39 tấn; đá vôi xi măng 150 triệu m3; đá trắng, thạch anh khoảng 460 triệu m3; sét xi măng trên 10 triệu m3, ngoài ra còn có antimon, titan, Kaolin, Silic… ngoài ra còn tiềm năng phát triển công nghiệp chế biến nông, lâm sản dựa trên lợi thế về rừng, diện tích đất quy hoạch lâm nghiệp 417.539 ha, chiếm 86% tổng diện tích tự nhiên, diện tích đất lâm nghiệp có rừng 372.715 ha, tỷ lệ che phủ rừng 73,4%..

Hệ thống giao thông từ Hà Nội tới Bắc Kạn đã được cải thiện, tuyến đường cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên dài 90 km, tuyến đường đường Quốc lộ 3 mới từ Thái Nguyên – Chợ Mới (Bắc Kạn) đã hoàn thành và đưa vào sử dụng đã tạo ra những thuận lợi cho phát triển kinh tế và hợp tác đầu tư giữa Bắc Kạn và các đối tác trong, ngoài nước. Kết quả trong giai đoạn 2016-2020 ngành công nghiệp trên địa bàn tỉnh có sự tăng trưởng đáng kể, tổng sản phẩm (GRDP) ngành công nghiệp (theo giá so sánh năm 2010) giai đoạn 2016-2020 đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 9,9%/năm. Đến năm 2020, dự ước cơ cấu GRDP khu vực công nghiệp chiếm 6,2% trong GRDP của tỉnh, GRDP khu vực công nghiệp-xây dựng chiếm 16,6% trong GRDP của tỉnh. Thu ngân sách nhà nước từ hoạt động công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn 2016-2020 tăng bình quân trên 6%/năm. Đến năm 2020, thu ngân sách từ hoạt động công nghiệp chiếm tỷ trọng 29,2% trong tổng số thu ngân sách của tỉnh. Hệ thống điện trên địa bàn tỉnh được đầu tư tương đối đồng bộ, đảm bảo cung cấp điện an toàn, ổn định cho sản xuất, sinh hoạt của nhân dân và phát triển kinh tế xã hội của tỉnh. Đến nay, có 100% số xã có điện lưới quốc gia với hơn 1.114/1.261 thôn, bản có điện đạt 88,34% và tỷ lệ số hộ trên địa bàn tỉnh sử dụng điện lưới quốc gia tính đến hết năm 2020 ước đạt 97,31% (so với mục tiêu Đề án là 98% hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia).

Bên cạnh những kết quả đạt được ngành công nghiệp của tỉnh còn có một số khó khăn nhất định, ảnh hưởng đến công tác phát triển công nghiệp của tỉnh trong những năm tiếp theo, cụ thể như: Hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ phát triển công nghiệp của tỉnh còn hạn chế; sự hợp tác, liên kết trong tổ chức sản xuất giữa các cơ sở sản xuất công nghiệp với người dân chưa chặt chẽ; sản phẩm công nghiệp chưa phong phú, đa dạng, mẫu mã đơn giản, tiêu hao nhiều nguyên liệu, vật liệu, năng lượng, thị trường tiêu thụ còn hạn hẹp, chưa tạo được thương hiệu mạnh trong nước cũng như tầm cỡ khu vực… Trong đó, hạn chế về hệ thống hạ tầng kỹ thuật (khu, cụm công nghiệp) là một rào cản lớn trong phát triển công nghiệp. Dẫn đến, tỉnh thiếu mặt bằng sạch để thu hút các dự án đầu tư, nhất là các dự án có nhu cầu sử dụng diện tích đất lớn, nhiều doanh nghiệp đến tỉnh khảo sát nhưng không thể đầu tư dự án tại tỉnh vì không đủ quỹ đất theo nhu cầu của doanh nghiệp.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XII, nhiệm kỳ 2020-2025 đã đề ra: “triển khai đầu tư hạ tầng du lịch, hạ tầng công nghiệp theo quy hoạch, kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 của tỉnh….Tập trung xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp, tạo mặt bằng sạch để thu hút đầu tư các dự án sản xuất công nghiệp”. Vì vậy, nhiệm vụ cấp thiết trong thời gian tới là tỉnh cần phải tập trung đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp để tạo ra quỹ đất sạch, diện tích đủ lớn phục vụ công tác thu hút đầu tư phát triển công nghiệp.

Trong thời gian qua, bên cạnh việc thành lập khác khu công nghiệp, các tỉnh thành trong cả nước đã đẩy mạnh công tác đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật các cụm công nghiệp (CCN) nhằm thu hút các doanh nghiệp đầu tư phát triển công nghiệp ở các địa phương, khu vực nông thôn; thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế, lao động theo định hướng công nghiệp, góp phần thực hiện chủ trương “ly nông bất ly hương” và xây dựng nông thôn mới. Các cụm công nghiệp làng nghề đã góp phần tích cực di dời các doanh nghiệp, cơ sở gây ô nhiễm môi trường ra khỏi khu dân cư, giảm thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường.

Hiện nay, trên phạm vi cả nước có 905 CCN được thành lập với tổng diện tích trên 30.700 ha. Trong đó, có 358 CCN do doanh nghiệp làm chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật; các CCN còn lại do Trung tâm phát triển CCN, Ban Quản lý CCN cấp huyện, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp huyện, đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Công Thương và các đơn vị khác làm chủ đầu tư. Trong đó, đến năm 2020 trong cả nước có 696 CCN với tổng diện tích khoảng 21.700 ha đi vào hoạt động, thu hút gần 12.000 dự án đầu tư sản xuất kinh doanh, tỷ lệ lấp đầy bình quân 65%, tạo việc làm cho khoảng 600.000 lao động[1].

Năm 2014, UBND tỉnh đã phê duyệt Quy hoạch phát triển các cụm công nghiệp tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2010 – 2020, có xét đến năm 2025 tại Quyết định số 320/QĐ-UBND ngày 25/02/2014 gồm 21 cụm công nghiệp với tổng diện tích 488,9 ha. Tuy nhiên, đến nay UBND tỉnh mới ban hành Quyết định thành lập được 03 cụm công nghiệp, cụ thể: Cụm công nghiệp Huyền Tụng: Ban Quản lý dự án Đầu tư và Xây dựng thành phố Bắc Kạn làm chủ đầu tư với quy mô diện tích khoảng 15ha, tổng mức đầu tư 97,511 tỷ đồng từ nguồn ngân sách nhà nước để đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật. CCN đã được UBND thành phố Bắc Kạn phê duyệt Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, chủ đầu tư đang thực hiện lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, các thủ tục thu hồi đất đai theo quy định, thời gian hoàn thành công tác xây dựng hạ tầng kỹ thuật dự kiến trong năm 2022. Cụm công nghiệp Quảng Chu: Công ty CP Onsen Fuji Bắc Kạn làm chủ đầu tư với quy mô diện tích 74,4ha, tổng mức đầu tư 456,17 tỷ đồng. Hiện nay, chủ đầu tư đang triển khai công tác chuẩn bị đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật theo quy định. Cụm công nghiệp Cẩm Giàng: Công ty CP Nhựa đường Dầu khí Việt Nam làm chủ đầu tư với quy mô diện tích 43,0ha, tổng mức đầu tư 421,443 tỷ đồng. Hiện nay, chủ đầu tư đang triển khai công tác chuẩn bị đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật theo quy định.

Nhìn chung, trong thời gian qua công tác thu hút đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật CCN trên địa bàn tỉnh có bước khởi sắc. Tuy nhiên, tính đến nay chưa có cụm công nghiệp nào hoàn thiện xây dựng hạ tầng kỹ thuật đi vào hoạt động nên còn khó khăn thu hút đầu tư các dự án thứ cấp để phát triển sản xuất các sản phẩm công nghiệp của tỉnh có tiềm năng, lợi thế. Mặt khác, các CCN đã được thành lập chủ yếu là tại các địa phương thuận lợi về đường giao thông (có đường quốc lộ 3 đi qua), gần với Trung tâm thành phố Bắc Kạn, còn tại các địa phương khác thì đến nay chưa có nhà đầu tư quan tâm đến việc đầu tư, kinh doanh hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp.

Mặc dù tỉnh đã có chính sách hỗ trợ tại Nghị quyết số 08/2018/NQ-HĐND ngày 17 tháng 7 năm 2018 của Hội đồng nhân dân tỉnh. Nhưng thực tế đến nay tỉnh Bắc Kạn chưa có CCN nào xây dựng hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật đi vào hoạt động để tạo hình mẫu cho công tác phát triển các CCN trong những năm tiếp theo. Vì vậy, tỉnh cũng thiếu mặt bằng sạch để chấp thuận các dự án sản xuất công nghiệp đầu tư vào tỉnh nói chung và vào trong cụm công nghiệp nói riêng.

Bất động sản công nghiệp Việt Nam hiện đang được đánh giá là một địa chỉ lý tưởng cho các nhà đầu tư lớn trong làn sóng dịch chuyển FDI ra khỏi Trung Quốc. Làn sóng dịch chuyển, mở rộng sản xuất của nhà đầu tư nước ngoài mở ra cơ hội lớn cho bất động sản công nghiệp Việt Nam, bởi bên cạnh lợi thế nhân công (trẻ, dồi dào, chi phí thấp), thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp của Việt Nam theo quy định đang ở mức thấp (20%) nên hấp dẫn các nhà đầu tư. Do đó, việc đầu tư bất động sản công nghiệp (khu, cụm công nghiệp) là xu thế  trong giai đoạn hiện nay để chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật phục vụ công tác thu hút đầu tư, là tiền đề cần thiết để sẵn sàng đón nhận làn sóng chuyển dịch đầu tư mới, đón đầu xu thế phát triển cụm liên kết ngành nhằm hình thành mạng sản xuất, chuỗi cung ứng và tham gia sâu hơn vào quá trình liên kết, hội nhập.

Đối với địa phương, việc đón đầu xu thế trên cũng như  tạo quỹ đất sạch phục vụ cho các doanh nghiệp địa phương đầu tư, mở rộng sản xuất, phát triển  công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp là việc làm cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Do đó, phấn đấu đến năm 2025, đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước tối thiểu 02 cụm công nghiệp với tổng quy mô diện tích khoảng 60 ha. Để làm được điều đó cần sự vào cuộc của các cấp, ngành trong tỉnh trong triển khai thực hiện phát triển công nghiệp giai đoạn 2021-2025./.

Sở Công Thương

 

[1] Nguồn số liệu lấy từ bài viết ngày 20/10/2020 trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Công Thương.


Chia sẻ :

BÀI VIẾT CÙNG CHUYÊN MỤC

Bài viết mới

View Counter

004730
Views Today : 39
Views This Month : 3773
Views This Year : 12457
Total views : 26883
Language
Skip to content